Prompt schrijven voor ChatGPT en Copilot: zo haal je het meeste eruit

Veel mensen geven AI vage opdrachten en zijn daarna teleurgesteld over de output. Dat is niet het probleem van de AI, maar van de prompt. Een goed geschreven prompt levert in 80% van de gevallen direct bruikbare output. Een slechte prompt levert generieke tekst die je alsnog zelf moet herschrijven.

Wat is een prompt?

Een prompt is de instructie die je aan een AI-systeem geeft. Het is de tekst die je typt in ChatGPT, Copilot, Claude of een andere AI-tool. Hoe meer informatie en context je geeft, hoe relevanter en bruikbaarder de output.

De 5 bouwstenen van een goede prompt

1. Rol (wie is de AI?)

Geef de AI een specifieke rol. Dit stuurt de toon, het kennisdomein en de diepte van het antwoord.

Zonder rol: "Schrijf een nieuwsbrief over onze diensten."

Met rol: "Je bent een B2B-marketingcopywriter gespecialiseerd in IT-diensten voor het MKB. Schrijf een nieuwsbrief..."

2. Context (wat is de situatie?)

Geef relevante achtergrond. Wie ben je, voor wie schrijf je, wat is de situatie?

Zonder context: "Hoe reageer ik op een negatieve review?"

Met context: "Ik run een installatiebedrijf met 12 medewerkers. Een klant heeft een 2-sterren review achtergelaten op Google. Hij klaagt dat de monteur te laat was en het werk niet heeft afgerond. Hoe reageer ik professioneel?"

3. Taak (wat moet de AI doen?)

Wees specifiek over de opdracht. Gebruik werkwoorden: schrijf, analyseer, maak, verbeter, vergelijk, vertaal.

Vaag: "Iets over social media."

Specifiek: "Schrijf 3 LinkedIn-posts over de lancering van ons nieuwe ERP-systeem. Elke post is maximaal 150 woorden en eindigt met een vraag aan de lezer."

4. Formaat (hoe moet de output eruitzien?)

Specificeer de gewenste structuur, lengte en stijl.

Zonder formaat: "Geef tips voor betere klantenservice."

Met formaat: "Geef 7 concrete tips voor betere klantenservice in een installatiebedrijf. Zet ze als genummerde lijst. Elke tip bevat een korte uitleg van 1 zin. Gebruik eenvoudige taal, geen jargon."

5. Beperkingen (wat moet je vermijden?)

Geef aan wat je niet wil.

Zonder beperking: "Schrijf een e-mail naar de klant."

Met beperking: "Schrijf een e-mail naar de klant. Gebruik geen sorry, wees niet defensief, vermijd technisch jargon en houd het onder de 150 woorden."

De structuurformule voor prompts

Combineer de 5 bouwstenen in deze volgorde:

[Rol] + [Context] + [Taak] + [Formaat] + [Beperkingen]

Voorbeeld volledig:

"Je bent een HR-specialist bij een MKB-bedrijf in de bouw met 30 medewerkers. Schrijf een inwerkplan voor een nieuwe uitvoerder. Het plan beslaat de eerste 4 weken. Gebruik een tabel met kolommen: week, activiteit, doel, verantwoordelijke. Vermijd jargon en houd het praktisch."

Prompting-technieken die werken

Techniek 1: Stapsgewijze instructies

Vraag de AI om stap voor stap te redeneren. Werkt goed bij analyses en probleemoplossing.

"Analyseer stap voor stap welke AI-tool het beste past bij een accountantskantoor van 8 medewerkers die Microsoft 365 gebruiken en hun administratieve processen willen versnellen."

Techniek 2: Voorbeelden geven

Geef een voorbeeld van wat je wil. AI past zijn output aan op de stijl van het voorbeeld.

"Schrijf een vacaturetekst in de stijl van dit voorbeeld: [kopieer een vacature die je goed vindt]. De nieuwe vacature is voor een administratief medewerker bij een groothandel."

Techniek 3: Iteratief verfijnen

Begin breed, verfijn daarna.

Stap 1: "Geef 10 onderwerpen voor een blog over digitalisering voor het MKB."

Stap 2: "Kies de 3 beste en geef per onderwerp een uitgewerkte inhoudsopgave."

Stap 3: "Schrijf de introductie van het eerste artikel."

Techniek 4: Persona-aanpak

Laat AI een specifiek persoon of karakter spelen.

"Stel je voor dat je de CFO bent van een MKB-bedrijf met 50 medewerkers. Ik overweeg een investering van 25.000 euro in een CRM-systeem. Stel me de kritische vragen die je als CFO zou stellen."

Techniek 5: Rollen omdraaien

Laat AI jou vragen stellen voor betere output.

"Ik wil een marketingplan schrijven voor mijn IT-bedrijf. Stel me eerst 5 vragen die helpen om het plan zo goed mogelijk te maken."

20 kant-en-klare prompts voor het MKB

Communicatie en teksten

1. "Schrijf een professionele maar vriendelijke afwijzingsbrief voor een sollicitant die niet is uitgenodigd voor een gesprek. Leg kort uit waarom, bedank hem voor zijn interesse en moedig hem aan om later opnieuw te solliciteren. Maximaal 100 woorden."

1. "Herschrijf deze e-mail zodat hij korter, duidelijker en actiegerichter is: [plak e-mail]"

1. "Schrijf 5 alternatieve onderwerpregels voor deze e-mail die de openingsratio verhogen: [plak e-mail]"

Analyse en onderzoek

1. "Analyseer de voor- en nadelen van Microsoft 365 versus Google Workspace voor een accountantskantoor met 10 medewerkers die veel extern samenwerken en al Adobe Acrobat gebruiken."

1. "Vergelijk de 3 meest gebruikte boekhoudpakketten in Nederland voor het MKB: Exact, Twinfield en AFAS. Gebruik een tabel met de criteria: prijs, gebruiksgemak, koppelingen, klantenservice en geschiktheid voor 10 tot 50 medewerkers."

HR en personeelszaken

1. "Schrijf 8 gedragsgerichte interviewvragen voor een functie als Projectmanager bij een bouwbedrijf. Focus op plannen, communiceren onder druk en omgaan met tegenslagen."

1. "Maak een onboarding-checklist voor de eerste werkweek van een nieuwe medewerker bij een softwarebedrijf. Verdeel in: dag 1, dag 2-3 en dag 4-5."

Marketing en sales

1. "Schrijf een LinkedIn-post over [onderwerp] vanuit het perspectief van een ondernemer die dit zelf heeft meegemaakt. Toon: eerlijk, persoonlijk, geen jargon. Maximaal 200 woorden."

1. "Maak 3 versies van een homepage-hero-tekst voor een IT-bedrijf dat MKB-bedrijven helpt digitaliseren. Elke versie heeft een andere insteek: een belofte, een probleem oplossen, een resultaat beloven."

1. "Schrijf een follow-up e-mail na een verkoopgesprek. We hebben besproken hoe we hun klantenservice kunnen versnellen met AI. Toon: enthousiast maar niet opdringerig. Volgende stap: een offerte sturen."

Financien en bedrijfsvoering

1. "Ik overweeg te investeren in [tool of systeem]. Help me een business case te schrijven voor de directie. Ik heb de volgende informatie: [beschrijf kosten en verwachte voordelen]."

1. "Stel de 10 kritische vragen op die ik moet stellen aan een softwareleverancier voor ik een contract onderteken."

Klantenservice

1. "Schrijf een reactie op deze negatieve Google-review: [review]. Toon: begripvol, professioneel, niet defensief. Bied een oplossing of uitnodiging voor contact. Maximaal 80 woorden."

1. "Maak een FAQ van 10 vragen en antwoorden voor klanten van een installatiebedrijf. Focus op: levertijden, garantie, storingen, prijzen en planning."

Presentaties en vergaderingen

1. "Maak een structuur voor een presentatie van 20 minuten over de voordelen van digitalisering voor de directie van een productiebedrijf. Inclusief: opening, 4 hoofdstukken, conclusie en Q&A. Per onderdeel: doel en kernboodschap."

1. "Vat de volgende vergadernotities samen in 5 actiepunten met verantwoordelijken en deadlines: [plak notities]"

Juridisch en beleid (altijd laten controleren door specialist)

1. "Maak een eerste opzet voor een thuiswerkbeleid voor een bedrijf met 20 medewerkers. Behandel: wie mag thuiswerken, hoeveel dagen, welke vergoeding, welke verplichtingen en hoe wordt de aanvraag gedaan."

1. "Schrijf een eerste versie van een AI-gebruiksbeleid voor medewerkers. Behandel: welke tools zijn toegestaan, wat mag wel en niet worden ingevoerd, hoe gaan we om met de output en wie is verantwoordelijk."

Leren en ontwikkeling

1. "Maak een 4-weekse leerroute voor een medewerker die Excel beter wil leren gebruiken. Niveau: beginner. Per week: doel, te leren functionaliteiten en een praktijkoefening."

1. "Schrijf een korte uitleg van [complex begrip] voor iemand zonder technische achtergrond. Gebruik een analogie en een concreet voorbeeld uit het dagelijks leven."

Veelgemaakte fouten bij prompten

Verder lezen

Meer lezen? Begin bij de pillar AI voor bedrijven en de categorie Technologie en digitalisering. Direct toepasbaar: ChatGPT zakelijk gebruiken, Microsoft Copilot uitgelegd en gratis AI-tools voor ondernemers.

Veelgestelde vragen

Hoe lang mag een prompt zijn?

Zo lang als nodig. Er is geen bovengrens. Meer context leidt doorgaans tot betere output. Een goede prompt is soms langer dan de output.

Moet ik elke keer een nieuwe prompt schrijven?

Nee. Sla goede prompts op in een document. Bouw een bibliotheek van prompts die voor jouw bedrijf werken.

Werkt prompten hetzelfde in Copilot als in ChatGPT?

De technieken zijn hetzelfde. Copilot heeft het voordeel dat het context heeft uit je Microsoft 365-bestanden. ChatGPT werkt zonder die context maar is soms flexibeler.

Hoe weet ik of mijn prompt goed is?

Een goede prompt levert output die je met minimale aanpassingen kunt gebruiken. Als je meer dan 50% van de output herschrijft, was de prompt te vaag.

Kan ik prompts laten verbeteren door AI?

Ja. Vraag: "Verbeter deze prompt zodat hij duidelijker en specifieker is: [jouw prompt]." ChatGPT geeft een verbeterde versie terug.

Samenvatting

Een goede prompt bevat: rol, context, taak, formaat en beperkingen. De meestgemaakte fout is te weinig context geven. Begin met de structuurformule, bouw een bibliotheek van prompts die werken voor jouw bedrijf en verfijn iteratief. De investering in betere prompts betaalt zich direct terug in bruikbare output.

Lees ook onze artikelen over gratis AI-tools voor ondernemers en AI-toepassingen voor het MKB voor meer praktische toepassingen.

Resultaten per promptkwaliteit

Het verschil tussen een vage en een goede prompt is groot:

Goed prompten leert een medewerker in gemiddeld 4 tot 8 uur oefening. Na die leercurve bespaart beter prompten gemiddeld

3 tot 6 uur per week per medewerker op AI-gerelateerde taken door minder herhaling en aanpassingen.

Een goed geschreven prompt van 100 tot 150 woorden levert in 90 procent van de gevallen direct bruikbare output op. Een vage prompt van 10 woorden scoort slechts 20 procent direct bruikbaar. Medewerkers die 8 uur prompting-training krijgen besparen daarna gemiddeld 4 tot 7 uur per week aan herhaling en aanpassingen. Over een jaar is dat 208 tot 364 uur per medewerker.

De 5 meest gemaakte promptfouten en hoe je ze vermijdt

Medewerkers die deze 5 fouten leren vermijden produceren 60 procent sneller bruikbare AI-output.